IBM Araştırmacıları, 120 Kübitlik Dev Kuantum Dolanıklığı Sağladı

IBM araştırmacıları, kuantum fiziğinde çığır açan bir başarıya imza attı. 120 kübitlik bir doğrudan dolanık kuantum durumu oluşturarak, şimdiye kadar elde edilen en büyük ve en kararlı çoklu kübit dolanıklığını sağladılar. Kübit dolanıklığı, parçacıkların görünmez bir şekilde birbirine bağlı olması durumunu ifade eder.

Yayımlanan “Big Cats: Entanglement in 120 Qubits and Beyond” adlı makale, tüm kübitlerin aynı kuantum sistem içinde senkronize bir şekilde davrandığını gösteriyor. Bu başarı, gelecekte hatalı kuantum bilgisayarlarla şifrelenmiş sistemleri çözebilme potansiyeline sahip.

“Kedi Durumu” Deneyi

IBM araştırmacıları, Schrödinger’in ünlü kedi düşünce deneyine referansla, “kedi durumu (GHZ state)” olarak adlandırılan özel bir yapıyı kullandılar. Bu durumda her kübit aynı anda hem “0” hem de “1” olabilir ve biri değiştiğinde diğerleri değişir. Elde edilen %0.56’lık doğruluk değeri, 120 kübitin gerçekten dolanık olduğunu kanıtlıyor ve bu alandaki en yüksek seviye.

Doğrudan test edilemeyen bu karmaşık yapı, IBM’in parite salınımları ve doğrudan doğruluk tahmin yöntemleriyle istatistiksel olarak doğrulandı. Bu yöntemler, milyarlarca olası konfigürasyon yerine rastgele seçilmiş örneklerle sistemin tutarlılığını ölçer.

Kripto Paraların Geleceği Tehlikedede

Uzmanlara göre, bu başarı sadece akademik bir dönüm noktası olmanın ötesinde, Bitcoin ve diğer kripto para ağları için de bir uyarı niteliği taşıyor. Kuantum bilgisayarlar, Bitcoin’in kullandığı ECDSA şifreleme sistemini çözebilecek güce sahip olabilir. Henüz gerçek bir tehdit oluşturmasa da IBM, Google ve Quantinuum gibi şirketlerin 2030’a kadar hata toleranslı kuantum sistemlerine ulaşmayı hedeflemesi, bu durumu yakınlaştırabilir.

Kuantum araştırma grubu Project 11’in kurucusu Alex Pruden, gelişmeyi “Satoshi Nakamoto’ya ait olduğu düşünülen milyonlarca Bitcoin, yeterince güçlü bir kuantum bilgisayar ortaya çıktığında risk altında olabilir.” şeklinde açıkladı.